12718089_773915156043247_4978321761234271239_n 12963496_773915466043216_6227875640434704766_n 12963637_773914962709933_6872982738843032855_n 12963783_773915439376552_720576265150461463_n 12974305_773914759376620_4825873653276734033_n 12974361_773914936043269_1027538599949112846_n 12983379_773915522709877_1082661394054105399_o 12985520_773914809376615_3575387649955001641_n 12993568_773915309376565_3392582396013524628_n 12994347_773915026043260_4433321885901060402_n 12994463_773915256043237_4788678674689433177_n 13001130_773914912709938_1226205690736886684_n 13006607_773915226043240_6819196900666013343_n 13007232_773915086043254_5729894392361833130_n 13010873_773915049376591_4751698432836968482_n 13012652_773914739376622_5183648614035152872_n 13012867_773915436043219_1884394558158748440_n 13015279_773915599376536_5939447565898100115_n

image

Պատկեր  —  Posted: Փետրվարի 25, 2016 in kino photo club, Գրականություն

Barack Obama America’s First Black President

Posted: Փետրվարի 5, 2016 in 2015

url

Since 2008, Barack Obama has been president of the United States of America. He is a historic figure primarily because he is the first African American to hold the position of president. His policies have gained him many supporters, as well as many detractors. He is possibly one of the most divisive presidents to govern the country in the history of the United States. Obama is a representative of the Democratic Party with his presidency coming after the controversial George W. Bush left office.

Obama was born in Honolulu, Hawaii in 1961. He is a graduate of both Columbia University in New York City, and Harvard Law School. Before becoming president, he served as senator for the state of Illinois. He is considered a liberal by many southern conservatives, but this may be an unfair label. The perception is largely due to the Affordable Care Act, and his attempts at immigration reform. Additionally, Obama ended the U.S. involvement in the Iraq war. He also ordered the military operation that eventually resulted in the death of Osama Bin Laden. Obama was reelected as president in November, 2012.

 

Skiing accident in Alaska — level 1 Read more

Posted: Փետրվարի 5, 2016 in English

55_denali-national-park-903505_960_720

A professional skier is in Alaska. She skis down a mountain. She has an accident. She starts to fall.

She cannot stop falling. She covers her face with her hands. She falls 300 metres.

Amazingly, the fall does not injure the skier. A person films the accident. The video becomes a warning to other skiers.

Difficult words: amazingly (it is amazing, surprising), injure (to hurt), warning (something that warns you – that shows you what is not good to do).

You can read the original story and watch the video in the Level 3 section.

 

Պանորամա Թումո

Posted: Փետրվարի 4, 2016 in Ֆոտոշարք, Կոմիքսներ

Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն

Պանորամա

Հեղինակ՝Էրիկ Բաբաջանյան

Նկարը կազմված է մոնավոր 50 լուսանկարից

Թումո

Սեղմեք այստեղ որպեսի նկարը դիտեք 17000X5760 չափսով

 

Առցանաց պարապմունքների շրջանակներում, աշխարհագրություն առարկայից կատարել եմ հետևյալ թեմայով տնային առաջադրանք՝ Աշխարհագրական թաղանթի ոլորտներ, եղանակ, կլիմա, մթնոլորտային տեղումներ։

Եղանակ է կոչվում ներքնոլորտի ստորին շերտերի ֆիզիկական վիճակը տվյալ վայրում և տվյալ պահին կամ ժամանակահատվածում (օր,ամիս և այլն)։

Բնութագրվում է մթնոլորտային ճնշման, օդի ջերմաստիճանի, խոնավության,քամու, ամպամածության, տեղումների, տեսանելիության, մթնոլորտային երևույթների և օդերևութաբանական այլ տարրերի համակցությամբ։

Եղանակի պարբական փոփոխությունը պայմանավորված է արեգակի և իր առանցքի շուրջը երկրագնդի կատարած պտույտի կամ օդերևութաբանական տարրերի օրական կամ տարեկան ընթացքի ոչ պարբերական փոփոխությունների՝ցիկլոնների, անտիցիկլոնների, մթնոլորտային ճակատների ներգործման, տարբեր ֆիզիկական հատկություններով օդային զանգվածների ներթափանցման, ժամանակավոր բնույթի մթնոլորտային երևույթների ազդեցություններով։ Եղանակի կտրուկ փոփոխությունը կարող է ներգործել մարդուև կենդանուվարքագծի վրա։

Եղանակային դիտումները կատարվում են օդերևութաբանական կայաններում տեղադրված սարքերով։ Տեղեկություններ ստացվում են Երկրի արհեստական արբանյակներից և ծովերում ու օվկիանոսներում գտնվող նավերից։ Բոլոր ցուցանիշները համադրելով՝ եղանակը կանխատեսվում է և ամեն օր ռադիոյով,հեռուստատեսությամբ, օրաթերթերով հաղորդվում, նաև տեղադրվում Ինտերնետ ցանցում։

Կլիման (հուն.՝ κλίμα (klimatos)  – թեքություն) տվյալ վայրին բնորոշ միանման եղանակների բազմամյա կրկնությունն է։ Հունարեն «կլիմա» բառը նշանակում է թեքություն և մատնանշում է Երկրի մակերևույթի թեքությունը Արեգակիճառագայթների նկատմամբ։

Կլիման ու եղանակը սերտ կապված են և բնորոշում են մթնոլորտի վիճակը։Երկրագնդի յուրաքանչյուր վայրում եղանակային փոփոխությունները յուրահատուկ են և գրեթե նույն ձևով կրկնվում են։ Օրինակ՝ Երևանում ամեն տարիձմեռը ցուրտ է, սակավաձյուն,գարունը՝ խոնավ ու մեղմ, ամառը՝ շոգ ու չոր, իսկաշունը` արեվոտ ու չափավոր տաք։ Դա կրկնվում է ամեն տարի։ Կլիմայի ձևավորման վրա ազդում են աշխարհագրական լայնությունը, տեղանքի բարձրությունը, գերիշխող քամիները, լեռնալանջերի դիրքադրությունը,ծովերի ևօվկիանոսների հեռավորությունը, ծովային հոսանքների և, իհարկե, մարդու տնտեսական գործունեությունը։

Երկրագնդի գնդաձևության հետ կապված` աշխարհագրական տարբեր լայնություններում Արեգակի ճառագայթների անկման անկյունը տարբեր է, որով և պայմանավորված է ստացվող ջերմության քանակը։ Աշխարհագրական ցածր լայնություններում տարվա ընթացքում Արեգակի ճառագայթները Երկրի մակերեվույթի հետ կազմում են մեծ անկյուն, որի շնորհիվ ստացվում է մեծ քանակությամբ ջերմություն, իսկ բարձր լայնություններում անկման անկյունը փոքր է, ստացվող ջերմությունը՝ քիչ։ Արեգակից ստացվող ջերմության անհավասար բաշխվածությունը պայմանավորել է ջերմային գոտիների առաջացումը. առանձնացնում են երկրագնդի ջերմային 5 գոտի՝ 1 տաք, 2 բարեխառն, 2 ցուրտ։

Ամենից շատ ջերմություն ստանում է այն գոտին, որը տարածվում է հասարակածի 2 կողմերում՝ մոտավորապես հյուսիսային (հս. լայն. 23°30՛) և հարավային (հվ. լայն. 23°30՛) արևադարձերի միջև։ Այստեղ ամբողջ տարին տաք է, ձյուն չի գալիս (բացառությամբ բարձր լեռնագագաթների), տարվա եղանակները գրեթե արտահայտված չեն։ Սա տաք գոտին է։ Գոտու ստույգ սահմանը 20 °C-իիզոթերմերն են։

Զգալիորեն ավելի քիչ արեգակնային ջերմություն են ստանում Երկրի այն շրջանները, որոնք ընկած են հյուսիսային բևեռայինշրջագծից (հս. լայն. 66°30՛) դեպի հյուսիս և հարավային բևեռային շրջագծից (հվ. լայն. 66°30՛) դեպի հարավ։ Այստեղ ամբողջ տարին ցուրտ է, Արեգակի ճառագայթները կարծես սահում են Երկրի վրայով և գրեթե չեն տաքացնում, որի պատճառով էլ ձյունն ու սառույցը չեն հասցնում հալվել։ Սրանք ցուրտ գոտիներն են։

Հյուսիսային բևեռային շրջագծի և հյուսիսային արևադարձի միջև ընկած է հյուսիսային բարեխառն ջերմային գոտին, իսկ հարավային բևեռային շրջագծի ու հարավային արևադարձի միջև գտնվում է հարավային բարեխառն ջերմային գոտին։ Դրանց իրական սահմանները հասարակածի կողմից տաք գոտու սահմանն է, իսկ բևեռների կողմից՝ ամենատաք ամսվա +10 °C-ի իզոթերմը։ Բարեխառն ջերմային գոտիներում ամառը տաք է, ձմեռը՝ ցուրտ, իսկ գարունը և աշունը՝ զով։

Ըստ բարձրության՝ օդի ջերմաստիճանը յուրաքանչյուր 1000 մ-ի վրա 5–6 °C-ով նվազում է, իսկ մթնոլորտային տեղումների քանակը մինչև որոշակի բարձրություն՝ ավելանում։ Փոխվում են նաև օդի ճնշումը, ամպամածությունը։ Այդ է պատճառը, որ տարբեր բարձրությունների վրա գտնվող վայրերն ունեն տարբեր կլիմաներ, իսկ լեռնային շրջաններում առաջանում են կլիմայի վերընթաց գոտիներ։

Կլիմայի վերընթաց գոտիականությունը ցայտուն արտահայտված է նաև ՀՀ-ում։

Լեռնային երկրներում, տեղանքի բարձրությունից բացի, կլիմայի ձևավորման վրա մեծ է լեռնալանջերի դիրքադրության ազդեցությունը։ Արևահայաց լանջերն ավելի ուժեղ են տաքանում, գոլորշիացումն ինտենսիվ է, և ավելի տաք ու չոր են, քան հյուսիսահայաց ստվերոտ լանջերը։ Ծովահայաց, խոնավաբեր օդային զանգվածների և քամիների դիմաց գտնվող լեռնազանգվածներին տեղումներն ավելի շատ են, քան հողմահակառակ լանջերին։ Օրինակ՝ Հիմալայներիհարավային՝ դեպի Հնդկական օվկիանոսուղղված լանջերին տարեկան լինում են 3000–5000 մմ, իսկ որոշ տեղերում՝ Չերապունջի բնակավայրի շրջակայքում՝ 12000 մմ, նույն լեռների հյուսիսահայաց լանջերին՝ ընդամենը 250–300 մմ տեղումներ։ Կլիմայի ձևավորման վրա շատ մեծ է օվկիանոսների և ցամաքների ազդեցությունը։ Օվկիանոսների և դրանց տաք հոսանքների ազդեցությամբ ձևավորվում է ծովային մեղմ ու խոնավ կլիմա, իսկ ցամաքների ազդեցությամբ՝ ցամաքային և խիստ ցամաքային կլիմա։ Ցամաքային կլիմա ունեցող վայրերում ձմեռները ցուրտ են, սառնամանիքային, իսկ ամառները տաք են, չոր ու շոգ։ Այսպիսի կլիմա ունեն, օրինակ, Եվրասիայի կենտրոնական շրջանները։

Կլիմայի վրա ազդեցություն են գործում նաև գերիշխող քամիները։ Այդ կապը ակնառու է պասսատների և մուսսոնների օրինակով. ամառային մուսսոններնառաջացնում են ամպամածություն և առատ տեղումներ, իսկ ձմեռային մուսսոնները՝ չոր, սառնամանիքային եղանակ։

Մեր մոլորակի երկրաբանական զարգացման պատմության ընթացքում եղել են կլիմայի զգալի փոփոխություններ և տատանումներ։ Մասնավորապես հաստատվել է, որ վերջին 1 միլիարդ տարվա ընթացքում այն շատ է փոխվել. Երկրի կլիման ժամանակակից կլիմայից նշանակալիորեն տարբեր է եղել։

Մթնոլորտային տեղումներ, ամպերից թափվող հեղուկ կաթիլային կամ պինդ վիճակի ջուր (անձրև, ձյուն, կարկուտ և այլն), ինչպես նաև երկրի մակերևույթի կամ առանձին առարկաների վրա նստած, օդից անջատված ջուր (ցող, եղյամ, մերկասառույց և այլն)։ Առաջինները կոչվում են ուղղաձիգ մթնոլորտային տեղումներ, իսկ երկրորդները՝հորիզոնական։ Մթնոլորտային տեղումների քանակը չափում են թափված ջրի շերտի բարձրությամբ, արտահայտված մմ-եր֊ով, ինտենսիվությունը՝ մմ-֊ով րոպեում, ժամում, օրում։ Երկրագնդի վրա տարվա ընթացքում թափվող մթնոլորտային տեղումների միջին քանակը մոտ 1000 մմ է (ավելի քան 500 հազար Կմ3 ջուր)։ Մթնոլորտային տարածական բաշխումը խիստ անհամաչափ է և կախված է մթնոլորտի ընդհանուր շրջանառությունից։ Այսպես, արևադարձային գոտում մթնոլորտային տեղումների տարեկան միջին քանակը գերազանցում է 1000 մմ-ից, որոշ վայրերում հասնում մինչև 12000 մմ, իսկ մերձարևադարձային գոտում (պասսատների զոնայում) և բարեխառն գոտուանապատներում չի գերազանցում 250 մմ-ից։ Բարեխառն գոտում մթնոլորտային տեղումների տարեկան քանակը տատանվում է 250-1000 մմ-ի սահմաններում, իսկ աշխարհագրական բարձր լայնություններում՝ 250 մմ-֊ից պակաս։ Մթնոլորտային տեղումների տարածական բաշխման պրոցեսում զգալի դեր են խաղում նաև տեղանքի լեռնագրությունը և ռելիեֆի դիրքադրությունը։ Լեռները դանդաղեցնում են ցիկլոնների շարժման արագությունը և նպաստում մթնոլորտային տեղումների տևողության մեծացմանը։ Մթնոլորտային տեղումների քանակը հողմակողմ լանջերին ավելի Է, քան հողմատակ լանջերին։ Ըստ տարեկան ընթացքի տարբերում են մթնոլորտային տեղումների հետնյալ տիպերը՝ հասարակածային(առավելագույն արժեքը նկատվում է գարնանային և աշնանային օրահավասարներից հետո), արևադարձային (ամառային առավելագույն արժեքով),մուսսոնային (ամռանը խիստ ցայտուն արտահայտված առավելագույն արժեքով և չոր ձմեռով), մերձարևադարձային կամ միջերկրածովյան (ձմռան առավելագույն արժեքով և չոր ամառով)։ Մթնոլորտային տեղումը Երկրի վրա ջրի շրջանառության օղակներից մեկն Է։

Թվաբանական առաջադրանքներ

1․ Կատարել առաջադրանքները․

1․ Մտապահված թվից հանեցին 6, այնուհետև ստացված թիվը բազմապատկեցին 8-ով։ Արդյունքում ստացան 72։  Ի՞նչ թիվ էր մտապահված։

Պատասխան՝ 15։

2․ Նշված թվերից ո՞րն է 9-ի բազմապատիկ։

Պատասխան՝ 29610։

3․Ստորև նշվածներից ո՞րն է փոխադարձաբար պարզ թվերի զույգը։

Պատասխան՝ 35 և 165

4․ Նշվածներից ո՞ր եռյակում են թվերը գրված աճման կարգով։

Պատասխան՝ ,, ։

2․ Կատարել առաջադրանքները․

1․Գտնել 168 և 128 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

Պատասխան՝ 8։

2․ Նշված թվանշաններից ո՞րը պետք է նշված լինի աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի 17*456 վեցանիշ թիվը բաժանվի 9-ի։

Պատասխան՝ 4։

3․ Նշվածներից ո՞ր եռյակում են թվերը գրված նվազման կարգով։

Պատասխան՝0,75 ,, ։

4․Քանի՞ պարզ թիվ կա [10;30 ] միջակայքում։

Պատասխան՝ 6 ։

3․Կատարել առաջադրանքները․

1․ Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 11 է, քանորդը՝ 7, իսկ մնացորդը՝ 4։

Պատասխան՝ 81։

2․ Նշված թվերից ո՞րն է բաժանվում 6-ի։

Պատասխան ՝ 40452 ։

3․ Նշված թվերից ընտրել այն, որն ունի ավելի շատ բաժանարար։

Պատասխան՝

  1. Նշված թվերից ընտրել այն, որը երկու պարզ թվերի արտադրյալ է։

Պատասխան՝ 106։

Առաջադրանք 1

1.Գտեք ամենամեծ երկնիշ և ամենափոքր եռանիշ թվերը (0.5 միավոր)

1.99,  100

ա)Գտեք նրանց հակադիրների գումարը (0.5 միավոր)

a)-99+(-100)=(-199)

բ)Գրեք այդ երկու թվերի միջև ընկած որևէ a թիվ (0.5 միավոր)

99,1

գ)Հաշվեք |a|-ն (0.5 միավոր)

|99,1| = 99,1

2.Գտեք 151/27-ից փոքր ամենամեծ ամբողջ թիվը (0,5 միավոր)

151/27=5,5(925)             Պատ՝ 5

3.Գտեք 22 թվի երկնիշ բազմապատիկները (0,5 միավոր)

Պատ՝ 22  44  66  88

4.Գտեք նվազելին,եթե նվազելիի,հանելիի և տարբերության գումարը հավասար է 48-ի (1 միավոր)

  24-8=16  16+8+24=48   Պատ՝24

  1. 1,35 և 1,4 թվերի միջև գտեք 18 հայտարարով կոտորակ (1,5 միավոր)

Պատ`25/18:

  1. 10/3; π; թվերը դասավորեք նվազման կարգով (1 միավոր)

10/ 3,  Առաջադրանք 1

1.Գտեք ամենամեծ երկնիշ և ամենափոքր եռանիշ թվերը (0.5 միավոր)

1.99, 100

ա)Գտեք նրանց հակադիրների գումարը (0.5 միավոր)

a)-99+(-100)=(-199)

բ)Գրեք այդ երկու թվերի միջև ընկած որևէ a թիվ (0.5 միավոր)

99,1

գ)Հաշվեք |a|-ն (0.5 միավոր)

|99,1| = 99,1

2.Գտեք 151/27-ից փոքր ամենամեծ ամբողջ թիվը (0,5 միավոր)

151/27=5,5(925)             Պատ՝ 5

3.Գտեք 22 թվի երկնիշ բազմապատիկները (0,5 միավոր)

Պատ՝ 22 44 66 88

4.Գտեք նվազելին,եթե նվազելիի,հանելիի և տարբերության գումարը հավասարէ 48-ի (1 միավոր)

24-8=16 16+8+24=48   Պատ՝24

  1. 1,35 և 1,4 թվերի միջև գտեք 18 հայտարարով կոտորակ (1,5 միավոր)

Պատ`25/18:

  1. 10/3; π; √10 թվերը դասավորեք նվազման կարգով (1 միավոր)

10/3, √10, π;

Ա) 2x < 16                     Բ) 5x > 0.2                           Գ) (0.2)x < 125

2x < 24                                   5x > 5-1                                                      5-1x < 53

X<4                                        x> -1                                     -1x < 3

X > -3

Դ) (1/4 )x >64                           Ե) (3/2)x <9/4                            Զ) (1/3)x < 27

1/4=4-1                                                    x<-2                                          1/3=3-1

4-x > 43                                                                                                                3-x < 33      

-x > 3                                                                                                  X > -3

X < -3

Վարժ.35

Ա.102x+13 =2x+26 . 53x

22x . 52x .1013=2x . 226 .53x

22x . 52x         

2x . 53x            = 226/1013

(2/5)=213/513

X=13

N.32

Ա) 7x . 2x-1=98

7x . 2x/2=98

(7 . 2)x=98 . 2

14x=196

14x=142

Բ) (2/3)x . (9/8)x-1 = 3/8

(2/3)x . (9/8)x =3/8
9/8

(2/3 . 9/8)x = 3/8 . 9/8
(3/4)x = 33/43

(3/4)x = (3/4)3

X=3

Թեստ

1. Բաղդատել թվերը, եթե

ա) f(x)=x24

f(3) <  f(5)      f(-11)  <  f(12)

բ) f(x)=x31

f(-2)  >  f(-7)       f(10) < f(12)

2.Լուծել հավասարումը

ա )x5=35                 x8=x2

x=3

3. Բաղդատել թվերը   f(x)=x1/7

f(15) >  f(14)

4. Լուծել հավասարումը

ա) 5x=0,2      բ) ( 1/3)x= ∛ 3

ա)

5. Լուծել անհավասարումը

ա) (1/3)x ≤27

Sin(π+a) = -sina

Cos(π+a) = -cosa

Sin(2π+a) = sina            cos(2π + a) = cosa

Sin(π-a) = sina         cos(π-a) = -cosa

Վարժ1․

Cos ( π – a) = -sina

Tg(π+a)= tga

Tg(a± π)= tga        ctg(a± π)= ctga

Sin150° = sin 30 = 1/2

վարժ.92

ա)1 քառորդ

բ)3 քառորդ

գ)1 քառորդ

դ)2 քառորդ

ե)1 քառորդ

զ)4 քառորդ

վարժ.93

ա)2 քառորդ

բ)3 քառորդ

գ)1 քառորդ

դ)1 քառորդ

ե)3 քառորդ

զ)1 քառորդ

 Լրացրու բաց թողած տառերը՝ որտեղ հարկավոր է.

  1. ամենաէական, անօթևան, ունկնդիր, նորընտիր, իջևանել, հոգեվարք, փասյան, Ռաֆայել, տրտմաշուք, սրտմաշուկ, խուրձ, կծկվել։
  2. Վերականգնիր տրված բառերի հնչյունափոխված մասերը.
    սրտմաշուկ-սիրտ, այգեպան-այգի, կիզանուտ-կեզ, ընձուղտ-ինձ, ըմպանակ-ումպ, վիպագիր-վեպ, նստացույց-նիստ, ըմբռնել-, կպչուն-կիպ, չվերթ-չիվ։
  3. Առանձնացրու հոմանիշ զույգերը.
    երկչոտ- վեհերոտ, կթղա- գավաթ,  անդրավարտիք- տաբատ, եկեղեցի-բագին,բուրյան, ապակե,  եղնիկ, մեղադրյալ։
  4. Տրված դարձվածքները համապատասխանեցրու տրված բացատրություններին.
    դարձվածքներ՝
    բարևը մոռանալ- ապշել, Բաքոսի տաճար- գինետուն, առաջին ծիծեռնակ- նախակարապետ, ջրի երես հանել- բացահայտել
    բացատրություններ՝, ազնիվ մարդ,  թրջել։
  5. Ընդգծիր գոյականները տրված հատվածում։ Քանի՞ գոյական կա։
    Մենք Բուենոս Այրեսում հյուրընկալվելու էինք տեղի հայկական համայնքիկողմից։ Մեր ուղեվարը Վահանն էր՝ բարձրահասակ, գեղահոն, փայլփլուն աչքերով մի երիտասարդ։ Գեղեցիկ տղա է ու մերն է։ Շնորհակալ եղա մերպապերին, որ մեզ համար ծնել են վայելչատես այս հայորդուն։
  6. Որտեղ հոգնակի թվի սխալ կազմություն կա, ուղղիր։
    Խցանահաններ, կողմնացույցներ, մաքսատներ, վերջնագրներ, հետախույզներ, գրաբերներ, հարացույցներ, կարմրահերներ, օրապահներ, սպիներ, վիպագրեր, բաղաձայններ։
  7. Ընդգծիր դերանունները, կողքին գրիր, թե որ տեսակի դերանունն է։
    Ինչու է-հարցական այդպեսցուցական՝ գլխի չեմ ընկնում
    Եվ գլխի ընկնող կա՞ մեկը-անորոշ տեսնես։Երբ-հարցական հոգնած օրը կորչում է մթնում,
    Հոգնած լեռները ձորերն են մտնում։

    Մինչև նրանք-անձնական հասցնեին
    Հանգուցյալից պատմել մի-թվական հուշ,
    Զարթնած հավքը կանչեց քարին.
    Ծնվող օրվա ճիչն էր անուշ։

    Փակ աչքին ի՞նչ-հարցական, թե ջրվեժի
    Ուլունք-ուլունք արցունքի մեջ
    Մի-թվական ծիածան կպակասի։

    Շնորհակալ եմ իմ-անձնական բախտից
    Եվ քեզանից-անձնական՝ շնորհակալ,
    Որ կարող ես իմ-անձնական տունը գալ
    Նորագյուղյան քո-անձնական դրախտից։

  8. Առանձնացրու անկախ դերբայները։

Տեղ է հասել ու տեսել, որ կնոջ ներկայությունը տղաներին ոգևորել է, նրանց թմրածջղերը կենդանացրել, և յուրաքանչյուրը կարծում է՝ նրա ուզածն ինքն է։ Եկել են խանութ՝ առևտուր անելու, գիտեն՝ ինչ են առնելու և ինչքան։ Խանութին մոտենալիսպառավներից մեկը, ճանաչելով մեզանից սերվածին, փորձել է խոսքի բռնվել< բայց հանդիպել է նրա խայթող հայացքին ու հետ կանգնել իր մտադրությունից։

 

  1. Առանձնացրու անորոշ դերբայները։
    Անընդհատ հոխորտում էր, ամպագոռգոռ խոսքերով փորձում էր բոլորինապշեցնել՝ նույնիսկ մի ակնթարթ չմտածելով, որ երկու անպաշտպան կանայք կարող են հակառակ գնալ իր կամքին և դուրս գալ իր իշխանության տակից՝նպաստելով նրա ինքնաոչնչացմանը։
  2. Առանձնացրու ապակատար ձևաբայերը։
    Բայց նրա՝ տարիներ շարունակ վարժված աչքերը շուտով ձեռք էին բերելուառարկաները ականակիր մթնում բորենու պես տեսնելու տարօրինակ ընդունակություն, որը նրան օգնելու էր՝ շրջապատը զգալու և լավ տեսնելու։
  3. Առանձնացրու ածանցավոր բայերը, գրիր՝ որ ածանց է առկա.
    ենթադրել, ներգաղթել, հառաչել, իջել, կռթնել, վրդովել, հագցնել, ընկնել, ելել,վերացել։
  4. Ընդգծիր բայերը, յուրաքանչյուրի կողքին գրիր սեռը։
    Նա լռեց-չեզոք, հառաչեց-չեզոք՝ հայացքն ուղղելով-ներգործական դեպի անորոշ տարածություն։
    Գործ շատ կար-չեզոք. ծրագրեր էի վաճառում-ներգործական, բեմում տարբեր գործեր անում։
    Շուտով տղան մեծանում է-չեզոք և դառնում-չեզոք հայտնի արհեստավոր։
    Լևոնը փաթաթվեց մոր պարանոցին և սկսեց բարձր ձայնով հեծկլտալ-չեզոք։
    Զգացի, որ տղան շատ վրդովվեց իմ այդ խոսքից, և փորձեցի մեղմել-ներգործական անհաճո իրավիճակը։
  5. Որոշիր, թե դիմավոր բայերից որը որ եղանակով է դրված։
    «Եթե թշնամուն վերացնենք սահմանական, անպայման կլինի խաղաղություն»,- մտածում սահմանական էր իշխանը։
    Մի թագավոր կամեցավ սահմանական գեղեցիկ դարպաս շինել և զարդարել այն զարմանահրաշ նկարներով։
    Նա այլևս ոչ մի գիշեր դուրս չէր գաչեզոք, որպեսզի չհանդիպեր այդ խորհրդավոր անծանոթին։
    Մի մարդ խանութ ուներ սահմանական և գիտեր- սահմանական ՝ դրանով կվաստակի- ենթադրական իր օրվա ապրուստը։
  6. Ընդգծիր հարկադրական եղանակի բայաձևերը։
    Նա պիտի մեր առաջին ու վերջին սերը լինի։
    Տարիներ հետո նա պիտի դառնա մի ժողովրդի ազնիվ կենսագիր։
    Պիտի կրկին դասը սերտեն իրենց սիրո՝ ըստ աստղային այբուբենի։
    Եվ պե՞տք է արդյոք քեզ միշտ ունենալ իմ կողքին։
  7. Ընդգծիր հրամայական եղանակի բայաձևերը (նախադասությունները կետադրված չեն).
    ա)
    Իմ գերեզմանին դուք չմոտենաք
    Հարկավոր չեն ինձ ոչ ծաղիկ, ոչ սուգ…բ)Հուսաբեկ, մութ ու մեգ թող լինի
    Իմ վերև թող արև չխնդա։

    գ)Ինձ այդպես, քրոջ պես մի գթա…

 դ)Տխուր երեկոն զարկել է վրան
Սիրտս կարոտով կանչում է քեզ եկ։

 

  1. Ընդգծիր ենթադրական եղանակի բայաձևերը։
    ա) Իմ ճամփան անվախճան մի գիշեր
    Ինձ շոյող ոչ մի շող չի ժպտա։բ) Ու չի ելնի մոխրից տխուր հմայքը ձեր տան
    Ու չի լինի էլ սիրո քաղցր ու կապույտ ձեր շղթան։

    գ) Հետևում են քեզ, երբ արյուն ունես, իսկ երբ ցամաքես, կմոռանան քեզ։

    դ) Չի զիջել նա իր արմատը վերջին
    Արհավիրքների զարկին անխնա։

  2. Առանձնացրու անկանոն բայերը.
    թեքվել, սառչել, թողնել, մոռանալ, ասել, հյուսել, ցանկալ, գերել, հանգչել, կառչել, ուտել, իջնել, գնալ, լինել, տանջել, մարել։
  3. Ընդգծիր մակբայները.
    գողեգող, ավանդաբար, այնպես, լիովին, վաղը, ցմահ, առհավետ, երբևիցե,ամենուրեք, դեսուդեն, ներքև, սարն ի վեր, հանկած, այնուհանդերձ, ստեպ-ստեպ, անընդհատ։
  4. Ընդգծիր կապերը.
    դիմաց, ըդդեմ, հնուց, միջև, բացառությամբ, արդեն, վերջապես, վերաբերյալ,հօգուտ, դեռ։

Ո՞ր նախադասության մեջ շաղկապ կա։
ա)
Մեր երկրին հենց այդպիսի մտավորականներ են անհրաժեշտ։
բ) Օրերը ցրտել են, իսկ Արարատյան դաշտում դեռ բերքահավաք է։
գ) Մահն իսկ չի կարող բաժանել մեզ։
դ) Որքան մոտենում ես, սարն այնքան հեռանում է։

  1. Լրացրու բաց թողած տառերը՝ որտեղ հարկավոր է.
    միջօրեական, դողէրոցք, ամանորյա, թրխկ, ակնդետ, ոսկևորել, գերեվարել, ժողովածուում, վայրկյան, փախցնել, ծեծկռտուք, հափշտակել, դեղձանիկ, ճրագալույց, փարչ, փայծաղ, սպանախ, ամբարձիչ, Մանվել։
  2. Վերականգնիր տրված բառերի հնչյունափոխված մասերը.

Թռչնաբուծարան-թիռ+իչ+ուն+բույծ+արան,

Ցուցափեղկ-ցույց+ա+փեղկ,

Նկարագրություն-նկար+ա+գիր+ություն,

Թերագնահատել-թերի+գին+ա+հատել,

Մանկապատանեկան-մանուկ+պատանի+ական, տղամարդկային-տղա+մարդ+իկ+ային,

Ջրածնային-ջուր+ծին+ային,

Ուղենշային-ուղի+նիշ+ային,

Ուսուցչություն-ուս+ույց+իչ+ություն,

Գրչատուփ-գիր+իչ+ա+տուփ։

  1. Եղած բառերից կազմիր հոմանիշների զույգեր, ընդգծիր շարքում հոմանիշ չունեցող բառերը.
    այրական- առնական, կանացի, խափշիկ, քարանձավային, բարդ- խրթին,խարտյաշ, թվացյալ- խաբուսիկ, լեգենդ-ավանդազրույց, ասպնջական,վաղնջական, թանկություն-սղություն:
  2. Ընդգծիր համանուն չունեցող բառերը .
    կապեր, գնդեր, ստեր, խոսեր, անձուկ, հանդերձ, կույս, կուռ, գառ, աղոտ։
  3. Տրված շարքից կազմիր հականիշների զույգեր. քանի՞ բառ հականիշ չունի։
    նզովք- օրհնություն, գոց, բնավ- միշտ, անձուկ- ընդարձակ , ճապաղ- սեղմ, վտիտ- մարմնեղ, փակ, պարպել, դատարկել, , նվաղ, , ստերջ- բեղմնավոր, փութկոտ- ծանրաշարժ, դյուրին-խրթին, խոսուն-համր , փոքրոգի:
  4. Գրիր տրված բառերի բացատրությունը.
    միամորիկ-մոր միակ զավակը, քանքար-տաղանդ,տաղանդավոր, քենակալ- քենու ամուսինը, բաջանաղ , խափշիկ-սևամորթ, մախաղ-փոքրիկ տոպրակ, պարկ, մաքառել-պայքարել, դիմադրել, անտունի-պանդխտական երգեր ազգային երգի տեսակ, դրվատել-գովաբանել։
  5. Համապատասխանեցրու դարձվածքները տրված բացատրություններին.
    գլուխը լցնել-, դրդել մի արարքի, թևերը փռել- պաշտպանել։, աստծու կրակ-, չարաճճի, արյունը ջուր դառնալ- խիստ վախենալ, առաջին ջութակ-, գլխավոր դեմք,
  6. Բառակազմական վերլուծության ենթարկիր տրված բառերը (օրինակ՝ միջնապատ-մեջ(արմատ)+ին(ածանց)+ա(հոդակապ)+պատ(արմատ))
    թրաշուշան-թուր(արմատ)+ա(հոդակապ)+շուշան(արմատ), դաշունահարված-դաշույն(արմատ)+ ա(հոդակապ)+ հար(արմատ)+ ված(ածանց), պարագիծ-պար(ածանց)+ ա(հոդակապ)+ գիծ(արմատ), շքերթ-շուք(արմատ)+ երթ(արմատ), տնանկ-տուն(արմատ) +անկ(արմատ)։
  7. Նշիր տրված բառերի խոսքիմասային պատկանելությունը
    գարուն-գոյական, քառասնամյա-ածական, ընդվզում-գոյական, թվական-գոյական, համայն-դերանուն, վեցուկես-թվական, պարզ-ածական, հմայք-գոյական, այստեղ-դերանուն, իննսունիններորդ-թվական, աշխատանքային-ածական, իրենք-դերանուն, բարի-ածակա, քանիերորդ-դերանուն, մի-դերանուն։
  8. Կազմիր տրված գոյականների հոգնակին.
    սրճեփ-սրճեփներ, գրաշար-գրաշարներ, ջրաչափ-ջրաչափներ, հացատուն-հացատներ, սպունգ-սպունգներ, որմնադիր-որմնադիրներ, դաշտամուկ-դաշտամկներ, շարասյուն-շարասյուներ, միլիոնատեր-միլիոնատերեր։
  9. Որոշիր տրված բառերի հոլովումները.
    վանահայր-ո ներքին հլովում, սառցալեռ-ան արտաքին, մականուն-ա ներքին, սեր- այլաձև, անկյուն-ա ներքին, հանգիստ-ի(նաև հանգստյան՝ այլաձև) արտաքին, աղջիկ- այլաձև, գիշեր-վա արտաքին, օղի-ու արտաքին, կալվածատեր-ոջ արտաքին, Վահանենք- ց արտաքին։
  10. Հոլովական սխալ ձևերն ուղղիր.
    կայսերի-կայսեր, դուստրի-դստեր, Մանկան-Մանուկի, կաղինի, հորեղբորոջ-հորեղբոր, պապո-պապի, վայրկյանվա-վայրկյանի։
  11. Ընդգծիր հոդ ունեցող բառերը, նշիր, թե որ հոդն է կիրառված
    1) Շնորհիր կրկին ողորմությունդ ստացական լքվածիս-դիմորոշ անօգ…
    2) Հայրենիքիս-ստացական ջուրը-որոշիչ ամենաքաղցրն է։
    3) Կարծես շատ է քիչ աշխարհիս հողը, որոշիչ
    Որ մարդիկ մեռնում ու հող են դառնում… ցուական
  12. Ընդգծիր որոշիչ հոդ ունեցող բառերը
    ծվեն, պարեն, աշտեն, հյուլեն, պատճեն, ոստրեն, քերծեն, ցորեն, գեհեն, երեն։
  13. Որտեղ գրության սխալ կա, ուղղիր
    քսաներեքերրորդ, տասներկու, 60-րդ, 1-ին, X ։
  14. Ընդգծիր հոլովվող դերանունները
    դուք, սա, համայն, ամենքը, ինքը, ինչ, ով, միմյանց, դրանք, այստեղ, այսպես, ոչ մեկը, ոմն, իրենք, յուրաքանչյուր ոք։
    5
  15. Ուղղիր սխալները
    1)Բանախոսի դեմ ելույթ էին ունեցել երկու տեղացի նկարիչներ, ոմն արվեստագետ Ֆրանսիայից և այլոք։
    2) Ոչ մեկը չփորձեց օգնել ինձ
    3) Ոչ ոքից այնքան չէր զգուշանում, որքան իրեն անձնական թիկնապահից։
    4)Չգիտեմ՝ ով (որդ-ն էլ սխալ չէ)կարող է գլուխ հանել այդ խճճված գործից։
    5
  16. Դերանունների դիմաց գրիր դրանց տեսակը.
    ամեն-որոշյալ դերանւն, ողջ-որոշյալ դերանոն, յուրաքանչյուր,-որոշյալ դերանուն մյուս-ցուցկան դերնուն, սույն-ցուցական դերանուն, ինչպիսի-հարաբերական դերանուն, միևնույն-ցուցակն դերանուն, որչափ-հարաբերական դերանուն, իրար-փոխադարձ դերանուն, ոչ մի- ժխտական դերանուն, ինչ-որ-անորոշ դերանուն, ոմն-անորոշ դերանուն, նույնպես-ցուցական դերանուն  ։
  17. Ո՞ր հատվածում հարաբերական դերանուն չկա.
    1) Այս իմ հրաշք աշխարհն է, ուր
    Գլխիվայր են ծառերն աճում։
    2) Էլ չեմ հավատում այդ ջինջ աչքերին
    Եվ խորունկ ձայնիդ նվագին քնքուշ,
    Որ հնչում էր միշտ այնքան մտերիմ։
    3) Չգիտեմ՝ այս տխուր աշխարհում
    Որն է լավ, որը՝ վատ։
    4) Երնեկ նրան, ով իր գործով
    Կապրի հավերժ, անդադար։
    5
  18. Ընդգծիր հոգնակի չունեցող դերանունները.
    սա, ովևէ, որտեղ, դու, ինչ– ինչեր, ով, յուրաքանչյուրը, ոչ ոք, ոմն, երբ, նա։
  1. Լրացրու բաց թողած տառը (տառերը), կրկնակ բաղաձայնը կամ երկհնչյունը որտեղ հարկավոր է.

Գոմեշ, մթնկա, լուսնկա, որթակոտոր, զարթուցիչ, նշտարենի, հանդիպակաց, հովասուն, ընդդիմակաց, օրորել, առէջաթել, հոգեվիճակ, կարեվեր, ակնթարթ, միջօրէ, ճրագալույց, ծեծկռտուք, աղցան, աքսոր, հովվերգություն, Աքիլես, հելլենական, Սեդրակ, ճտքակոշիկ, հեղեղատ։,

  1. Բառերը գրիր առանց փակագծերի՝ միասին, անջատ կամ գծիկով

Հարավարևմտյան, սերնդե սերունդ, հինգից յոթ, չորս գլխանի, կուժկոտրուկ, բառգիրք։

  1. Խմբավորիր բառերն ըստ հոմանիշների։ Քանի՞ բառ հոմանիշ չունի այսշարքում։
    նիրհել, վախենալ, տխմար, փոս, ննջել, երկյուղել, սրդողել, քնել, տգետ, վիրապ, մրափել, զարհուրել, բթամիտ, վեմ, ողորմելի, խրամատ։

Նիրհել, ննջել, քնել, մրափել

Վախենալ, երկյուղել, զարհուրել, սրդողել

Տխմար, տգետ, բթամիտ

Փոս, վիրապ, խրամատ

Վեմ-չունի

Ողորմելի-չունի

  1. Ընտրիր դաժան բառի հոմանիշները.

Սինլքոր, անագորույն, ամբարտավան, ժանտ, դժնի, դժկամ, դժխեմ, բիրտ, անողորմ, դժոխալուր։

  1. Տրված բառացանկից առանձնացրու հոմանիշային զույգերը.
    անթաքույց, պչրել, վեհանձն, պճնվել, բացահայտ, ճաշկերույթ, հեղհեղուկ, հրավերք, տմարդի, հեղեղատ։
    պչրել- պճնվել հեղհեղուկ հեղեղատ
  2. Տրված շարքից առանձնացրու պերճ բառի հականիշները.
    շքեղ, անշուք, շլացուցիչ, հասարակ, ճոխ, հիասքանչ, պարզ, զգլխիչ, փառահեղ, պերճաշուք։
  3. Առանձնացրու հականիշների զույգերը.
    Աստիճանաբար-միանգամից, անվարժ-փորձառու, միշտ-բնավ։

 

  1. Առաջին շարքի բառերի դիմաց 2-րդ շարքից ընտրիր և գրիր բացատրությունները.
    Հածել, հեծել, հեծկլտալ, հեծնել
  2. դեգերել, ձի նստել, տառապել, հեկեկալ

Հածել-դեգերել; հեծել-տառապել; հեծկլտալ-հեկեկալ; հեծնել-ձի նստել:

  1. Ո՞ր դարձվածքի իմաստն է սխալ բացատրված.
    բերանը ջուր առնել – չխոսել
    կյանքի ընկեր-                ազնիվ, լավ ընկեր
    դանակը ոսկորին հասնել-    համբերությունը հատնել
    հոգու հետ խաղալ –               ձեռ առնել
  1. Քարը փեշից թափել դարձվածքին ո՞ր իմաստը չի համապատասխանում.
    ա) չհակառակվել, զիջել
    բ) չհամառել
    գ) անհաջողությունից խուսափել
    դ) համաձայնության գալ
  1. Ո՞ր նախադասությունների մեջ բառագործածության սխալ կա (ընդգծիր սխալ օգտագործված բառերը).ա)Ուժեղ աղմուկից հանկարծակիի գալով՝ մոտեցավ լուսամուտին։
    բ) Ավանդության համաձայն՝ վառելիքի դեզը վերածվել է քարե ամրոցի։
    գ) Ակնոցի վրայից աչքերը հառնեց դիմացը նստած մարդկանց։
    դ) Առվի մեղմ կարկաչյունը հանգստացնում էր հոգնած նյարդերս։
    ե) Ինչ վերաբերում է կրթաթոշակին, այդ հարցին դեռ կանդրադառնանք։
    զ) Իր վատ արարքի համար նա մեղանչեց ընկերոջ առաջ։
  1. Ընդգծիր այն բառերը, որոնք համանուն ունեն.
    գայլուկ, ցանցկեն, բալ, լալ, խեթ, տուն, շուտափույթ, բարձիչ, թան, թույլ։
  1. Ընդգծիր այն բառերը, որոնցում ինքնուրույն գործածություն չունեցողարմատ կա.սիրասուն, անողջախոհ, նետահարում, լուսաշող, քաջազն, բծախնդիր,չունևոր, զառամյալ, խցիկ, կառապան։
  1. Ընդգծիր պարզ բառերը.
    արագիլ, հրավեր, արձան, գոմեշ, գեղարդ, բարակ, ամրակ, բողոք, զարմիկ,դադար, գալար, հովար, հանդարտ, կաղամբ, հարուստ, կորուստ, պատում։
  1. Ընդգծիր բարդ բառերը.
    առաջնեկ, քննադատ, հախճապակի, փոխըմբռնում, ախորժալուր, տանտիկին,ձեռնարկ, հոգեթով, ամենուր, քառասուն, ձեռնասուն, շքամուտք, ինչքան, մշտապես, որտեղ, այսօր։
  1. Ընդգծիր մեկից ավելի ածանց ունեցող բառերը.
    անմնացորդ, համաստեղություն, երկնային, փախստական, ընդունելի, պարունակ, թարգմանչություն, հայրենիք, հարգանք, խորհրդական, ենթաշրջան, ձեռնարկություն, թերագնահատում, հակոտնյա, նախանձելի,բանտարկյալ։

 

  1. Ընդգծիր բարդածանցավոր բառերը.
    ձեռնտու, վարկառու, աչառու, զրպարտիչ, գործարանատեր, վիրակապարան,աչքաբաց, ավտոկայան, անհուսություն, տարրալուծում, լեզվաբանություն,հայազգի, թռչնաբուծարան, ուրվապատկեր, բնակատեղի, հեռուստացույց։
  1. Տրված բառերի բառակազմական վերլուծություններից ո՞րն է սխալ.
    ա) խմբագրել= խ(ու)մբ+ա+գ(ի)ր+ել
    բ)խճանկար= խ(ի)ճ+ա+նկար
    գ) տարորոշել= տար(ր)+որոշ+ել
    դ) հակառակորդ = հակ+նռ+ակ+որդ
  1. Բառակազմական վերլուծության ենթարկիր տրված բառերը.
    ա) առաջնություն=առաջ(ի)ն+ություն
    բ) հետախուզել=հետ(ևել) +ա+խուզել
    գ) հետաքննչական=հետևել+ա+քնն(ի)չ+ական
    դ) հայելազարդ=հայել(ի)+ա+զարդ
  1. Ընդգծիր հապավումները.
    ժողդատարան, զինծառայող, ուսխորհուրդ, շինջոկատ, նորընտիր, կուստոմս,քաղբանտարկյալ, պետպատվեր, ուսմասվար, մարզկենտրոն, գրապահոց,սոցհարցում, բանավան, շինհրապարակ, զինադադար, պետեկամուտ։